جهـان در جـوانان - دکتر رابرت بامبان

1464-94

یک دیدگـاه

در گذشته تاریخ ایران روال بدین صورت بوده است که پیشه وران مهارتهای کاری خود را به فرزندان خود انتقال می دادند تا از آن راه کسب معاش کنند، پیشه وران طبقات خاص با هم ارتباط داشتند و در کارگاه ها و اتحادیه های خود گرد آمده از اوضاع کار و روزگار بحث و گفتگو می کردند و مشکلات را بررسی کرده به دنبال چاره از ریش سفیدان و اساتید کهن سال چاره جویی می خواستند، خرده مالکان و مالکان فئودال که اهل کار نبودند و بیشتر یا ترکان مناطق آرال و بعداً اعراب بودند به همراه فئودالهای ایرانی زندگی را بر مردم و طبقه پیشه ور دشوار کرده بودند، در جامعه آن روزگار به اصطلاح "روشنفکران" و "جوانمردان" از طبقه پیشه ور بودند، یعقب لیث رویگرزاده بود، وضع بگونه ای بوده است که گدایان شهر و دزدان نیز اتحادیه داشتند، مذاهب نیز فرقه های گوناگونی به شکل تجمعات خاص داشتند و طبقه خاص خود را اداره می کردند، محافل درویشی، واژه محفل که تا به امروز نیز بکار می رود اصلاً محفل چیزی جز گردهمایی نبود، پس از حمله اعراب و تسخیر کشور قوانین جدید اسلامی که وضع شد اساسنامه اتحادیه های کارگری را لغو کردند و قوانین جدید مذهبی اسلام نیز بیان خاصی برای اتحادیه ها و گروه های کارگری ارائه نداد به جز اطاعت و تقلید و اصولاً داشتن رهبر و مرشد و غیره خلاف قانون شمرده می شد، همین فکر اتحادیه ها به نوع و شکل دیگر در آغاز دوران بیداری قاجاریه انجمن ها بودند که مبارزان سیاسی و مذهبی به تشکیل آنها اقدام کردند، کمیته و انجمن در دوران مشروطیت پایگاه های فکری نیز محسوب می شد، انجمن اهل دیانت "انجمن محمدی" نام داشت، انجمن "عباسی" تعلق به سوسیال دمکراتها بود، انجمن زمین داران بزرگ "انجمن مالکان" نامیده می شد، و "انجمن اسلامیه" روحانیون رده میانی بودند، "انجمن ایالاتی آذربایجان" بزرگترین انجمن سکولار ایران بود و برخی دیگر انجمن ها مانند "انجمن ستار" و "انجمن برق" تعلق به ستارخان و یپرم خان داشتند. جمعاً 140 انجمن در ایران فعال بود. انجمن ها کم و بیش نقش احزاب را داشتند که در خفقان بصورت مخفی و نیمه مخفی فعالیت می کردند بیشتر انجمنها در وهله اول نیاز به پول و اسلحه داشتند که کارابزار اصلی محسوب می شد و نهایتاً بازوی اجرایی مردم و حمایت مردم بود، در تاریخ ایران سه نیروی اصلی پایگاه سیاسی و قدرت سیاست بوده اند دربار (به شکل خان و ملک و سلطان و شاه)، بازار به شکل نگهبان و نگهدارنده توازن اقتصادی، و دیانت که روابط قدرت بازار و قدرت دربار را با پیوستن به یکی و گسستن از دیگری حفظ کرده است. برای آنکه روابط اسانتر و روانتر صورت عمل بپذیرد ازدواجهای خانوادگی میان درباریان، روحانیون و بازاریان این پیوندهای عمیق را به خوبی نشان می دهد، حالا یا به شکل حزب رستاخیز تک رهبری را آزمایش کرده ایم و یا به شکل حزب الله. در هر دو مورد جایگاه و پایگاه اندیشیدن و افکار و دیدگاه دگر اندیشیدن مجالی ندارد، و در نبود امکان بحث و گفتگو پریشانی و نگرانی و فشارهای اقتصادی و اجتماعی بر افکار مستولی می گردد که نتیجه آن خواستگاه نوین و شادابی فکری که نشان از آزاد اندیشی و آزاد زیستی دارد نمایان می گردد و نظامهایی که در رویا هستند بیداری آنها نیز در رویا صورت می گیرد و چاره اندیشیدن را تنها با نیروی قهریه ممکن می دانند، دشواریهای مالی و مسکن، نبودن آزادی های اولیه، بی توجهی به قوانین انسانی و مدنی و بی خبری از علم عمران چنان کلاف سر در گمی را در این 200 سال اخیر بافته که رهایی از آن به نظر نمی رسد با شعار و قول و قرار و وعده این و آن جهانی و غنیمت های دست نیافتنی به نتیجه برسد، آرامشی وجود ندارد و نا آرامی بر تن و روان اکثریت مستولی است. نگهبانان نظام نیز به جایی چاره جویی و بکار گرفتن درایت و صلابت عقلانی خصمانه و بی رویه بدور از اصول زمامداری با مردم رفتار می کنند، آقای روحانی در شناختن فرصت ها و اجرای قوانین به ناشناخته ها می پردازد و نگرانی عمومی را بیشتر می کند.

***

*در هفته گذشته دو اتفاق در ایران روی داد که غیر منتظره نبود، نیروهای امنیتی ایران دو محموله را شناسایی کردند که یکی از مناطق کردستان و دیگری از مرز بلوچستان وارد کشور شده بود، هر دو محموله شامل انواع وسائل تخریب و خرابکاری و اسلحه بود، مورد دیگر برخوردی بود که با یک واحد مسلح نیروهای داعش که وارد خاک ایران شدند، پیش آمد و چند نفری کشته و زخمی و عده ای نیز دستگیر شدند، مقامات ایرانی تعداد دستگیرشدگان را 16 نفر یاد کرده اند، دخالتهای نظامی ایران در مناطق سوریه و کردستان، یمن و لبنان و چند کشور دیگر جای تردیدی باقی نگذارده بود که نهایتاً در این کشورها مخالفان سیاسی و مذهبی ایران بیکار نخواهند نشست و علیه ایران اقداماتی خواهند کرد.
*بزودی1599-54 انتخابات "آزاد" در روسیه باید صورت بگیرد و همه "آزاد" هستند که به پوتین رای دهند! مخالفان دستگیر، زندانی، خودکشی و یا گم می شوند، شوربختانه هنوز پس از گذشت دو دهه از پایان دوران کمونیستها هنور آزادی واقعی در روسیه وجود ندارد بی تردید تحولات بسیار بزرگی روی داده و بخش عمده این تحولات مثبت بوده و برای عموم شهروندان زندگی یک شکل مناسبتری را ایجاد کرده منتها هنور مردم روسیه آزادی واقعی برای انتخاب کاندیدای مورد نظر خود را ندارند.
*نیروهای ارتش ترکیه در شمال غرب سوریه عملیات نسبتاً گسترده ای علیه کُردها آغاز کرده اند، دولت عراق نیز بطور ضمنی این عملیات را تائید می کند، امریکا به ترکیه هشدار داده است که عملیات محدود را گسترده نکنند، نیروهای مقاومت کرد با آنکه از نظر تجهیزات نظامی محدودیتهایی دارند اما در چند مورد توانسته اند ضرباتی به نیروهای مهاجم وارد کنند، در هفته گذشته به دلیل بدی آب و هوا نیروی هوایی ترکیه عملیات محدودی را بر عهده داشت منتها از روز یکشنبه که هوا مساعد بود بمباران بی رویه علیه مردم و دهات و شهرکهای کرد را آغاز کرده است.
*برف و سرمای شدید در ایران مخصوصاً در تهران مدارس و فرودگاه را موقتاً تعطیل کرده است، منتها بسیاری امیدوارند که این برف و باران بتواند هوای آلوده و خطرناک تهران را کمی از آلودگی نجات دهد، گرفتاری سوخت و دسترسی نداشتن بسیاری از خانواده ها به امور مورد احتیاج روزمره زندگی مردم را سخت دشوار کرده است، برق تهران نیز مرتب قطع می شود که در این سرمای سنگین به اندازه درد نان برای عموم گرفتاری ایجاد کرده است.
*گروه تروریستی طالبان در افغانستان یک آمبولانس را که حاوی مواد منفجره و آتشزا بود بوسیله راننده انتحاری منفجر کرد و باعث مرگ بیش از 100 نفر و زخمی شدن 158 نفر گردید، بسیاری از زخمیان را به بیمارستان "جمهوریت" که فاصله چندانی با محل انفجار نداشت بردند و اقدامات اولیه پزشکی جان بسیاری را نجات داد، بمب گذاری و اصولاً هدف قرار دادن افراد بیگناه که خود هزار گرفتاری در زندگی دارند نشانه بزدلی و بیشعوری بمب گذاران است. بچه شیر خواره و زنان حامله در این عمل ترور کشته شدند، این سرشت حیوانی و ددمنشانه چگونه می تواند این نوع عملیات را تائید کند، موضوعی است که ریشه یابی آن به علت پیوستگی و وابستگی به دیانت مطبوعات زیاد جریان را کند و کاو نمی کنند.
*سیاست نوین حزب کارگر انگلستان شباهت زیادی به پیامهای لنین دارد، در هفته پیش هنگامی که آمار و ارقام نشان دادند که رای دهندگان در انتخابات آینده انگلستان به حزب محافظه کار رای خواهند داد، کوربین رهبر حزب کارگر اعلام کرد در صورتی که به نخست وزیری انتخاب شود برای هر کس که خانه ندارد دولت یک خانه خواهد خرید، اما چون این از نظر منطق و محاسبات امکان ندارد طرح حزب کارگر ملی کردن خانه های مردم است، یکی از پیشنهادات کوربین آن است که کسانی که کرایه می دهند می توانند صاحب خانه ای شوند که اجاره نشین آن هستند، افراطی بودن کوربین بقدری زیاد است که می تواند کشور یکپارچه انگلستان را مانند امریکا چند پاره کند.
*آقای پوتین1599-55 طرحی را تهیه کرده که سرنوشت سوریه و حامیان آن را با مشکلات روبرو می کند، در کنفرانسی که بناست در هفته های آینده در روسیه صورت گیرد، صلح سوریه بدین طریق خواهد بود که پارلمان و لذا دولت سنی اکثریت خواهند بود و علویها که تبار اسد هستند در اقلیت. در نتیجه اسد بر کنار خواهد شد، دوم ارتش نوینی تشکیل خواهد شد و ارتش فعلی کاملاً منحل می شود، در این طرح مشاوران پوتین عربستان و مصر بوده اند و مشورتها هنوز ادامه دارد، دو گروه در کنفرانس روسیه شرکت نمی کنند حزب الله و گروه های طرفدار ایران اسلامی، با بر چیدن بساط اسد تمام سرمایه گذاریهای ایران چه مالی و چه نیروی انسانی از بین خواهد رفت و این هشداری به ایران است که حتماً آقای روحانی باید متوجه آن باشد.
*نماینده اسرائیل در سازمان ملل "دانون" می گوید جمهوری اسلامی 82 هزار نفر نیروی جنگنده را در سوریه تحت کنترل دارد از این عده 10 هزار نفر از نیروهای حزب الله لبنان می باشند و 3 هزار نفر نیز از واحدهای سپاه قدس هستند. در هفت سال گذشته تعدادی از سرداران سپاه و نیروهای ایرانی در جنگهای سوریه کشته شده اند و این جنگ بیهوده سالی چندین بیلیون دلار برای ایران خرج دارد.
*اخیراً در خبرهای بین المللی خبر از آزادی ورود بانوان به استادیومهای ورزشی عربستان بود که خبر مبارکی بود، اما آنچه کمتر به آن اشاره شد مسابقات انتخاب زیباترین "شتر" در عربستان بود منتها برخی از شترها چون از مواد بوتاکس استفاده کرده بودند داوران مسابقات آنها را از شرکت در مسابقه زیبایی منع کردند، نقش شتر در فرهنگ و سنت عرب جای شاخصی دارد، به برخی اسامی متداول اگر توجه کنیم و معنی عربی آن بدانیم خالی از لطف نیست، جلال به معنی شتر پیر، جعفر شتر ماده، حمزه شتر ترشیده، بدری شتر چاق، اشرف کوهان شتر، فاطمه شتری که بچه آن یک ساله است، هادی سر دسته شتران، مجید شتر سیر خوده و ... پس تعجبی ندارد که برای شمارش شتر از نفر به جای راس استفاده می شود.
*چندی پیش یک فیلم از انتخابات سال 68 در مجلس خبرگان رهبری پخش شد که در آن جلسه بخصوص هدف انتخاب ولایت فقیه بود، در بخشی از نوار می بینیم آقای خامنه ای دعوت می شوند پشت تریبون مطالبی را بیان کنند، ایشان با شناخت و درایت خاصی که در اینگونه موارد دارند به حاضران می فرمایند که چنین انتخابی اساساً می تواند اشکال داشته باشد، و نیاز بیشتری برای بحث و گفتگو باید در این مورد صورت گیرد، البته با دخالت آقای هاشمی رفسنجانی مطلب به سر می آید و ایشان انتخاب می شود و در سالهای بعد از تاریخ 68 اختلافات نیز افزایش یافت، منتها پخش فیلم در زمان کنونی خاص نشان از نابسامانیهایی دارد که به شکل واضح هر روز به نوعی شاهد آن هستیم.