یادها و خاطره ها - شاهرخ پهلوان

1632-27

سرنوشت کشتی چه خواهد شد ؟

هفته گذشته طبق معمول کانالهای ورزشی را چک می کردم تا مسابقه ای در خور دیدن بیابم تا به کانالی رسیدم که مسابقات کشتی آزاد کالج های امریکا را پخش میکرد. خوشحال شدم که پس از مدتی میتوانم مسابقه کشتی تماشا کنم. میدانید که با وجودی که امریکا از کشورهای صاحب نام در کشتی جهان است ولی بعلت قلت تماشاگر و در نتیجه عدم درآمد لازم چندان جایی در بین کانالهای ورزشی ندارد، لذا این کانال ها ترجیح میدهند مسابقاتی را پخش کنند که بیننده بیشتری دارد و درآمد بیشتری هم حاصل شود و طبق معمول همیشه در این مملکت حرف اول را پول میزند!
این شرایط برای وزنه برداری بدتر است زیرا سالیانی است که وزنه برداری امریکا به قهقرا رفته و دیگر از آن درخشش گذشته و ستارگان پرآوازه چون «تامی کونو» خبری نیست و در طول سال شما نمی توانید حتی یک مسابقه وزنه برداری را از تلویزیون شاهد باشید حتی اگر مسابقات قهرمانی امریکا یا انتخابی جهانی و المپیک باشد. و اما خوشحالی ام از دیدن مسابقات کشتی آزاد کالج که پیوسته پایه ای برای حضور در تیم ملی امریکا محسوب میشود، تبدیل به یأس و نومیدی شد. زیرا تغییرات فاحش مقررات جدید و داوری کاملا مایوس کننده بود.
سالهاست که مقررات کشتی مرتبا در تغییر است و بجای آنکه بهبودی یابد باز هم از گذشته تاسف بارتر میشود. آیا این حلقه سرگردانی و اشتباهات پی در پی عاقبت، کشتی را به نابودی خواهد کشید؟ در همین المپیک گذشته (ریودژانیرو- 1016) تصمیم بر آن بود که کشتی از برنامه المپیک حذف و جایش را به رشته دیگری بدهد که کشورهای صاحب نام در کشتی مانند روسیه که در کمیته بین المللی المپیک جایگاه مخصوصی دارد و با رایزنی با دیگر کشورهای صاحب نام در کشتی جهان، مسئله بخیر گذشت.
در زمانی که در سن کودکی قدم به تشک کشتی نهادم (حدود هفتاد سال قبل) زمان کشتی 12 دقیقه بود که شش دقیقه اول سرپا (ایستاده) انجام می گرفت اگر کشتی گیری بیش از سه امتیاز از حریف جلو بود حق انتخاب داشت که بقیه کشتی را همچنان سرپا ادامه دهد اما اگر نتیجه مساوی و یا کمتر از سه امتیاز بود آنگاه داور صفحه گردی که بر روی آن به دو رنگ سبز یا قرمز و رنگ باندی که کشتی گیران به مچ پای خود می بستند مانند شیر یا خط گردش میداد که بنابر رنگی که رو قرار می گرفت هرکدام از کشتی گیران مدت دو دقیقه در خاک حریف قرار می گرفتند و اگر ضربه فنی اتفاق نمی افتاد دوباره دو دقیقه آخر را سر پا ادامه میدادند.

1632-29

(اصطلاح خاک مربوط به زمانی بود که در ایران هنوز تشک کشتی متداول نشده و کشتی ها در گود زورخانه انجام میشد که از خاک رس بود. حتی وقتی که مسابقات پهلوانی کشور که مانند حالا زیرنظر فدراسیون کشتی کشور در زمین چمن (فوتبال) استادیوم امجدیه انجام می پذیرفت مثل گذشته برای نشستن کشتی گیر در روی خاک گود یا چمن از اصطلاح خاک استفاده می شد و اکنون که تمامی کشتی ها اعم از کشتی آزاد، فرنگی و پهلوانی که بر روی تشک انجام میشود همچنان مثل گذشته از عنوان خاک استفاده می شود).
پس از گذشت سالها بر این منوال بنابر تصویب مقرراتی در کنگره (المپیک رم 1960) از اول سال 1961 زمان کشتی از 12 دقیقه مذکور به ده دقیقه و دو پنج دقیقه هر دو سر پا تغییر یافت این تصمیم کاملا بجا بود و از کم کاری در دو دقیقه های در خاک نشستن حریفان جلوگیری کرد و باعث شد بر سرعت کشتی افزوده شود خصوصا در اوزان بالا که اکثرا حریفان درخاک جز اتلاف وقت کاری انجام نمی دادند.
این مقررات ادامه داشت تا بار دیگر یک دقیقه از زمان کشتی کاسته شد و مانند بوکس به سه دقیقه در سه دور تبدیل شد که همچنان سرپا انجام میشد و باز هم سرعت کشتی را بالا میبرد.
حالا کم کم کشتی گیران بقولی کم می آوردند و در اثر تمرین متفاوت نسبت به گذشته می بریدند یعنی نفس کم می آوردند و این امر باعث شد بار دیگر از زمان کشتی کاسته شود و به دو راند سه دقیقه ای تقلیل یابد تا بلکه تحرک بیشتری کشتی گیران بیابند البته اگر در پایان شش دقیقه مسابقه با نتیجه مساوی بپایان رسد سه دقیقه بر زمان کشتی اضافه میشود تا یکی از آنها برنده شود و دیگر مانند سالهای قدیم هیچ کشتی با نتیجه مساوی تمام نمی شود. بعلت آنکه سرعت کشتی حفظ شود مسئله اخطار دادن به کشتی گیر کم کار مورد توجه قرار گرفت و مانند شمشیر داموکلس برسر کشتی گیران قرار گرفت.

1632-30

ظاهرا درکنگره المپیک (ریو 2016) بایستی مقررات جدیدی وضع شده باشد که در مسابقات کالج ها مشاهده شد. برایم حیرت آور بود که دادن امتیاز به عملکرد کشتی گیران مانند گذشته معیار درستی ندارد و عجیب تر آنکه شرایط داوری هم تغییر نموده در گذشته چهار داور مسابقات را قضاوت می کردند یکنفر داور وسط یک کمک داور هم دارد تا در صورت اشتباه داور وسط، در امر داوری دخالت نماید درحالیکه تشک کشتی که مثل زمین بزرگ فوتبال نیست که داور از صحنه دور باشد و ناگزیر شود از خط نگهدار، کمک بگیرد. در گذشته سه داور طرفین تشک در این امر داور وسط را یاری می دادند که متاسفانه حذف شده اند. حالا به هیئت ژوری در یک میز مشترک و در یک طرف تشک کشتی قرار دارد که نمی توانند مانند سه داور طرفین برکشتی دید کاملی داشته باشند. در گذشته هم هیئت ژوری حضور داشت اما بیش از 95 درصد رای داوران کنار صائب بود و خیلی کم اتفاق می افتاد که هیئت ژوری در امر آراء داوران کنار دخالت نماید.
و اما آنچه برایم کاملا حیرت انگیز بود:
1- گیجی داور وسط و شاهکار هیئت ژوری! درگذشته نیز هرگاه کشتی گیری هشت امتیاز از حریف پیشی می گرفت داور کشتی را قطع و دست کشتی گیر را بعنوان برنده با ضربه فنی بالا می برد. در این مسابقات (کالج ها) در یک مسابقه وقتی کشتی گیر هفت امتیاز جلو افتاد کشتی قطع و دست برنده را بالا بردند!! درحالیکه مسابقه دیگری کشتی گیراز مرز هشت امتیاز گذشته بود ولی کشتی همچنان ادامه داشت!
2- در گذشته خاک کردن حریف یک امتیاز داشت ولی اکنون این فن دو امتیاز دارد و اگر قبلا کشتی گیر خاک شده در کنار تشک میتوانست بلند شود دنباله کشتی در وسط تشک سرپا ادامه می یافت اما با مقررات جدید کشتی گیر را در وسط تشک دوباره درخاک حریف می نشانند و اگر بتواند از خاک نجات یافته و کشتی را سر پا نماید یک امتیاز به او تعلق می گیرد. در گذشته اگر کشتی گیری که حریف را خاک نموده و یک امتیاز گرفته بود درحدود 20 تا 30 ثانیه نمی توانست امتیاز دیگری کسب نماید بلافاصله داور کشتی را سرپا اعلام مینمود که حریف عقب مانده فرصت کسب امتیاز داشته باشد درحالی که در اغلب کشتی ها مشاهده شد که تا پایان وقت کشتی ادامه می یافت و فرصت جبران از کشتی گیر سلب و او را بازنده می نمودند.
3- درگذشته در پایان وقت اول اگر کشتی گیری در خاک قرار داشت و حتی روی پل بود در آغاز وقت دوم کشتی به درستی سرپا ادامه می یافت اکنون با وجودی که وقت دوم مثل وقت اول باید سرپا ادامه یابد کشتی گیری که در پایان وقت اول درخاک قرار داشت در آغاز وقت دوم که هیچ ربطی به وقت اول ندارد کشتی گیر بینوا را مجددا در خاک حریف می نشانند!
4- بطور معمول در مسابقات سنگین وزن ها چندان تحرکی وجود ندارد و اغلب یکدیگر را هل میدهند و دیگر مثل قبل از اخطار دادن که یک امتیاز به کشتی گیر فعال تعلق می گرفت خبری نیست در مقررات جدید داور وسط کشتی را قطع و با نظر داور دیگر به کشتی گیر کم کار تذکر داده میشود ودر تذکر سوم او را در خاک می نشانند بدون آنکه کشتی گیر فعال امتیازی بگیرد ولی وقتی کشتی گیر درخاک نشانده شده موفق شود که بلند شود صاحب یک امتیاز میشود و اغلب باهمان یک امتیاز کشتی گیر کم کار برنده اعلام میشود!
گفتنی در این موارد بسیار است اما همانطوری که در بالا اشاره شد به علت آنکه گاهی مسابقه کشتی از تلویزیون پخش میشود و تداوم ندارد نتوانسته ام تغییرات جدید و بیشتری را ببینم. فقط بسیار متاسفم که ادامه این راه، زیانبار است و آینده کشتی را با خطرات زیادی مواجه خواهد کرد.